Stan prawny na: styczeń 2026 r.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych ogłosił konkurs nr 2026.01 w ramach programu „Dofinansowanie działań płatnika składek na poprawę bezpieczeństwa i higieny pracy”. Program umożliwia przedsiębiorcom uzyskanie nawet 350 000 zł wsparcia na inwestycje poprawiające warunki pracy i ograniczające ryzyko wypadków.
Dla wielu podmiotów – szczególnie z sektora produkcyjnego, budowlanego i logistycznego – jest to realne narzędzie finansowania modernizacji infrastruktury technicznej. Jednocześnie udział w konkursie wiąże się z określonymi obowiązkami prawnymi i ryzykiem odpowiedzialności w przypadku nieprawidłowej realizacji projektu.
1. Cel programu – prewencja wypadkowa jako obowiązek ustawowy
Program ZUS wpisuje się w system prewencji wypadkowej finansowanej z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Jego celem jest:
- zmniejszenie liczby wypadków przy pracy,
- ograniczenie chorób zawodowych,
- redukcja narażenia na czynniki szkodliwe,
- utrzymanie zdolności pracowników do pracy przez cały okres aktywności zawodowej.
Z perspektywy prawnej należy podkreślić, że zgodnie z art. 207 § 2 Kodeksu pracy to pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie. Program ZUS nie zwalnia z tego obowiązku – stanowi jedynie instrument wspierający jego realizację.
2. Warunki finansowe konkursu ZUS 2026.01
Termin naboru wniosków: 23 lutego – 24 marca 2026 r.
Realizacja projektu: 2027 r.
Parametry finansowe:
- do 80% kosztów kwalifikowanych,
- minimalne wsparcie: 15 000 zł,
- maksymalnie:
- 345 000 zł – część inwestycyjna,
- 350 000 zł – łącznie z częścią doradczą (do 5 000 zł).
Warunkiem jest realizacja działań inwestycyjnych – komponent doradczy nie może stanowić samodzielnego projektu.
3. Kto może ubiegać się o dofinansowanie ZUS?
Uprawniony jest płatnik składek, który:
- nie zalega ze składkami ZUS ani podatkami,
- nie znajduje się w upadłości ani likwidacji,
- nie otrzymał analogicznego wsparcia w okresie ostatnich 3 lat.
Niespełnienie warunków formalnych skutkuje odrzuceniem wniosku bez oceny merytorycznej.
4. Na co można uzyskać dofinansowanie? Szczegółowy katalog inwestycji
Program obejmuje konkretne działania techniczne wskazane w katalogu. Najczęściej finansowane są:
Ograniczenie hałasu i drgań
- kabiny i obudowy akustyczne,
- ekrany dźwiękochłonne,
- fundamenty antywibracyjne.
Poprawa mikroklimatu
- wentylacja mechaniczna,
- systemy odpylania,
- instalacje filtracyjne,
- klimatyzacja przemysłowa.
Modernizacja maszyn
- osłony elementów ruchomych,
- kurtyny świetlne,
- systemy blokad i wyłączniki bezpieczeństwa,
- modernizacja sterowania.
Ergonomia i przeciążenia
- manipulatory przemysłowe,
- podnośniki,
- stanowiska regulowane,
- systemy transportu wewnętrznego.
Praca na wysokości
- stałe systemy asekuracyjne,
- zabezpieczenia krawędzi,
- platformy robocze.
Czynniki chemiczne i biologiczne
- hermetyzacja procesów,
- dygestoria,
- komory laminacyjne.
Każda inwestycja musi być uzasadniona analizą ryzyka zawodowego oraz wykazywać mierzalną poprawę parametrów środowiska pracy.
5. Odpowiedzialność pracodawcy a konkurs ZUS
Wypadek przy pracy może generować:
- odpowiedzialność odszkodowawczą,
- roszczenia regresowe,
- sankcje PIP,
- odpowiedzialność karną (art. 220 k.k.).
Wdrożenie inwestycji współfinansowanej przez ZUS może stanowić dowód dochowania należytej staranności, ale nie eliminuje odpowiedzialności w przypadku naruszeń.
6. Ryzyka prawne związane z realizacją projektu
Najczęstsze problemy:
- nieprawidłowe określenie parametrów technicznych,
- brak zgodności z katalogiem działań,
- nieosiągnięcie zakładanych efektów,
- naruszenie zasad trwałości projektu,
- obowiązek zwrotu środków.
Umowa z ZUS ma charakter publicznoprawny i podlega szczególnej staranności interpretacyjnej.
Konkurs ZUS 2026.01 to istotny instrument finansowy dla przedsiębiorców. Właściwe przygotowanie wniosku i analiza ryzyk prawnych mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa inwestycji. W przypadku planowania lub rozważania udziału w zapraszamy do kontaktu z Kancelarią.
