Ujawnienie rejestru akcjonariuszy w KRS
Kluczowym elementem zmian jest obowiązek ujawnienia w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS) podmiotu prowadzącego rejestr akcjonariuszy. Zarząd spółki musi zgłosić zawarcie umowy o prowadzenie rejestru wraz z danymi operatora i oświadczeniem zarządu o jej zawarciu. Obowiązek dotyczy także późniejszej aktualizacji – podmiot prowadzący rejestr zawiadamia KRS o wygaśnięciu umowy w terminie siedmiu dni. Spółki, które mają już podmiot prowadzący rejestr akcjonariuszy w momencie wejścia w życie ustawy, muszą w ciągu trzech miesięcy od tej daty złożyć wniosek o wpis nowych danych do KRS (czyli do 18 maja 2027 r.). Brak zgłoszenia będzie mógł skutkować postępowaniem przymuszającym i możliwą grzywną.
Terminowa aktualizacja danych w rejestrze
Nowelizacja wprowadza również ustawowy obowiązek terminowego aktualizowania danych w rejestrze akcjonariuszy. Zarząd spółki ma siedem dni na zgłoszenie zmian w zakresie m.in. wartości nominalnej, serii i numeru akcji, rodzaju akcji oraz ograniczeń w ich zbywaniu. Niewykonanie tego obowiązku jest zagrożone sankcją – grzywną do 20 000 zł. W praktyce oznacza to, że warto ustalić wewnętrzną procedurę obiegu informacji tak, aby spółka reagowała w odpowiednim terminie.
Rozszerzenie zakresu danych w rejestrze
Ustawa rozszerza zakres danych ujawnianych w rejestrze akcjonariuszy. Od 2027 r. konieczne będzie podanie numeru PESEL albo daty urodzenia akcjonariusza będącego osobą fizyczną; spółki i inne podmioty będą wpisywały nazwę oraz numer we właściwym rejestrze. Dodatkowo rejestr będzie zawierał adres zamieszkania lub siedziby oraz adres do e-doręczeń, a w przypadku współwłasności akcji – dane wszystkich współwłaścicieli i rodzaj współwłasności. Informacje takie jak PESEL, data urodzenia i adres zamieszkania nie będą jednak udostępniane innym akcjonariuszom, co ma zwiększyć ochronę prywatności. Zgoda akcjonariusza na wpis będzie mogła być składana na piśmie z podpisem notarialnie poświadczonym, na piśmie w obecności osoby upoważnionej przez podmiot prowadzący rejestr albo w formie elektronicznej z kwalifikowanym podpisem.
Likwidacja podziału na akcje imienne i na okaziciela
W związku z dematerializacją akcji ustawa likwiduje dotychczasowy podział na akcje imienne i na okaziciela. Wszystkie akcje stają się akcjami rejestrowymi, a statuty spółek muszą być zaktualizowane tak, by wskazywały liczbę i oznaczenia akcji uprzywilejowanych lub z ograniczeniami w rozporządzaniu nimi. Spółki mają dwa lata od wejścia w życie ustawy (do 18 lutego 2029 r.) na wprowadzenie niezbędnych zmian w umowach i statutach. Kolejną istotną zmianą jest wydłużenie mocy dowodowej papierowych dokumentów akcji – zamiast wygasnąć 1 marca 2026 r., dokumenty papierowe będą ważne w relacjach ze spółką do 29 lutego 2028 r.
Wykaz akcjonariuszy przy likwidacji
Ustawa nakłada również nowe obowiązki przy wykreślaniu spółki z KRS. Do wniosku o likwidację trzeba będzie dołączyć wykaz akcjonariuszy sporządzony na podstawie rejestru lub depozytu papierów wartościowych, z podaniem ich imion i nazwisk (lub firm), adresów do doręczeń i liczby posiadanych akcji. Sąd rejestrowy będzie mógł wezwać podmiot prowadzący rejestr do przekazania wykazu, co ma zabezpieczyć interesy akcjonariuszy na etapie likwidacji.
Przed wejściem w życie nowych przepisów zarządy spółek akcyjnych powinny już teraz zweryfikować umowy z podmiotem prowadzącym rejestr, przygotować procedury zgłaszania zmian w siedmiodniowym terminie i zebrać od akcjonariuszy potrzebne dane identyfikacyjne. Warto także opracować projekty zmian statutu, aby nie zostawiać tego na ostatnią chwilę. Wprowadzenie nowych zasad e-doręczeń i automatycznych powiadomień wymaga aktualizacji formularzy korporacyjnych oraz systemów informatycznych. Dzięki wczesnemu dostosowaniu spółka uniknie ryzyka sankcji i chaosu organizacyjnego, a także zwiększy przejrzystość i bezpieczeństwo obrotu akcjami.
