Jeżeli są ku temu podstawy, konsument zwraca pożyczony kapitał, ale bank lub firma pożyczkowa może stracić prawo do odsetek i innych kosztów kredytu.
Nie każda umowa pozwala skorzystać z SKD. Decyduje jej treść i rodzaj popełnionych przez kredytodawcę błędów.
Czym jest sankcja kredytu darmowego?
Sankcja kredytu darmowego wynika z art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim. Ma zastosowanie, gdy bank lub firma pożyczkowa naruszy określone w ustawie obowiązki wobec konsumenta.
Skorzystanie z SKD nie oznacza anulowania kredytu. Kredytobiorca nadal musi zwrócić kwotę, którą otrzymał. Może jednak nie być zobowiązany do zapłaty odsetek i innych kosztów należnych kredytodawcy.
Jeżeli takie koszty zostały już zapłacone, może powstać roszczenie o ich zwrot.
Jakie umowy warto sprawdzić?
Umowę warto przeanalizować zwłaszcza wtedy, gdy:
- bank pobrał prowizję, składkę ubezpieczeniową lub inne dodatkowe opłaty,
- prowizja, ubezpieczenie albo inne koszty zostały doliczone do kwoty kredytu,
- bank naliczał odsetki również od tych dodatkowych kosztów,
- informacje o całkowitym koszcie kredytu lub RRSO są niejasne albo mogą być nieprawidłowe,
- z umowy trudno ustalić, w jaki sposób bank nalicza określone opłaty lub koszty.
To tylko przykłady. Sam fakt pobrania prowizji lub ubezpieczenia nie oznacza jeszcze, że kredytobiorca może skorzystać z SKD.
Odsetki od prowizji i innych kosztów kredytu
W wielu umowach bank finansował nie tylko kwotę wypłacaną klientowi, ale również dodatkowe koszty, takie jak prowizja czy ubezpieczenie. Następnie od całej tej kwoty pobierał odsetki.
Kwestia ta była przedmiotem orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W wyroku z 23 kwietnia 2026 r. w sprawie C-744/24 TSUE zakwestionował możliwość naliczania odsetek od kwot przeznaczonych na pokrycie kosztów kredytu.
Dlatego umowy, w których prowizja, ubezpieczenie lub inne opłaty zostały skredytowane i dodatkowo oprocentowane, warto dokładnie sprawdzić.
Co może dać zastosowanie SKD?
Jeżeli istnieją podstawy do zastosowania sankcji kredytu darmowego, zmienia się sposób rozliczenia kredytu.
Przy kredycie nadal spłacanym może zmniejszyć się kwota, którą kredytobiorca powinien jeszcze zapłacić. Jeżeli kredyt został już spłacony, może powstać roszczenie o zwrot części wcześniej zapłaconych odsetek i kosztów.
Wysokość takiego roszczenia zależy od konkretnej umowy – kwoty kredytu, oprocentowania, prowizji, innych opłat oraz dokonanych już spłat.
Czy SKD może dotyczyć Twojej umowy?
Sprawdzenie umowy warto rozważyć przede wszystkim wtedy, gdy:
masz lub miałeś kredyt gotówkowy albo pożyczkę konsumencką,
umowa przewidywała prowizję, ubezpieczenie lub inne dodatkowe koszty,
kredyt jest nadal spłacany albo został spłacony niedawno.
Co do zasady ustawa o kredycie konsumenckim obejmuje kredyty do kwoty 255 550 zł, choć w określonych przypadkach znajduje zastosowanie również do umów na wyższe kwoty.
Trzeba także pamiętać o terminie. Uprawnienie do skorzystania z sankcji kredytu darmowego wygasa po roku od dnia wykonania umowy. W przypadku kredytu już spłaconego warto więc możliwie szybko sprawdzić dokumenty.
Jak sprawdzić umowę?
Sama wysokość kredytu, oprocentowania czy prowizji nie wystarczy, aby ocenić, czy można skorzystać z sankcji kredytu darmowego. Trzeba przeanalizować całą umowę i sprawdzić, w jaki sposób bank określił oraz naliczał poszczególne koszty.
KUŹNIAR Kancelaria Adwokacka przeprowadza bezpłatną wstępną analizę umów kredytów gotówkowych i pożyczek konsumenckich pod kątem sankcji kredytu darmowego.
Do wstępnej analizy wystarczy przesłać umowę wraz z załącznikami. Po jej sprawdzeniu informujemy, czy widzimy podstawy do zastosowania SKD, jakie mogą być dalsze kroki i jakiego rozliczenia z bankiem można dochodzić.
